Kategorie
Rozwój dziecka

Rozwój 4 latka

Czterolatek to dziecko wchodzące w tzw. okres średniego dzieciństwa. Trwa on do 6 roku życia, czyli do ukończenia edukacji przedszkolnej. To etap, kiedy dziecko umie już bardzo dużo. Nie mniej jednak okres czterolatka to moment, kiedy już nie taki maluch zaznacza swoją indywidualność po raz drugi. 

Hasłem przewodnim okresu czterolatka jest: „buntuję się, więc jestem” oraz trudne i niespodziewane pytania, bądź stwierdzenia „ Czy jeszcze mnie kochasz?” lub „Nie kochasz mnie już”.

Dziecko w wieku 4 lat jest po prostu wszędzie i wszędzie zaznacza swoją obecność – nie koniecznie w respektowany i przyjęty jako normę sposób. Zdarza mu się być „niegrzecznym”, nieprzewidywalnym i trudno za nim nadążyć. Pojawiają się pierwsze brzydkie słowa, czasem „głupiutkie” zachowania, napady złości, ale także agresji. Wszystko co nieodpowiednie jest na tym etapie dla dziecka fascynujące i przez niego pożądane. Po raz kolejny występują momentu płaczu, które za chwilę przechodzą w śmiech. Dziecko w tym wieku buduje obraz siebie, a to co mówią dorośli wywołuje w nim bunt oraz jawny protest. Chce być we wszystkim samodzielny, cechuje go silna potrzeba przynależności.

Rozwój – najważniejsze elementy:

  • duża aktywność ruchowa, pełna sprawność chodzenia, biegania i skakania;
  • panowanie nad momentem startu, zatrzymania się, wykonywania wszystkich zwrotów i uników;
  • dobrze rozwijające się zdolności manualne: przyklejanie, kolorowanie małych elementów, wycinanie czy nawlekanie to zajęcia, które sprawiają dużą radość;
  • okres niezwykłej kreatywności i ciekawości – zafascynowanie bajkami, czasami wymyślanie „przyjaciela” oraz mieszania rzeczywistości z fikcją;
  • nasilają się lęki związane z rozwijającą się wyobraźnią, a także wstyd, zakłopotanie, zazdrość, duma;
  • poznawanie świata poprzez eksperymentowanie i zadawanie dużej ilości pytań;
  • świetnie rozwijająca się mowa: 4latek zna ok 2000 słów, zazwyczaj odróżnia litery od innych kształtów-czasem potrafi się już samodzielnie podpisać.

Jak wspierać rozwój dziecka 4-letniego?

  • buduj poczucie wartości – dziecko w tym wieku z trudem znosi porażkę. Pozwól doświadczać zwycięstwa, ale także ucz, że nie zawsze się wygrywa – nauka umiejętności przegrywania jest bardzo ważna;
  • wykaż się cierpliwością – szczególnie, jeśli dziecko chce aby czytać mu w kółko tylko jedną, tę samą bajkę na dobranoc od tygodni – to norma w tym wieku ☺
  • chwal – dziecko w tym wieku to uwielbia, ale nie porównuj z innymi – to działa na niekorzyść i maluch przeżywa to niezwykle silnie;
  • pozwól na aktywność fizyczną, ale czuwaj! 4latek na świeżym powietrzu czuje się jak ryba w wodzie. Uwielbia biegać, skakać, eksperymentować i nie zawsze sposób jego zabawy jest bezpieczny, a wręcz szalony. Ponadto dziecko w tym wieku działa jeszcze spontanicznie i nie zdaje sobie sprawy z różnych niebezpieczeństw. Nie mniej jednak pozwól na tę zabawę czuwając. Rolą rodzica jest zrównoważenie i zweryfikowanie tego, co dziecko już potrafi a co jest dla niego faktycznym zagrożeniem. I zamiast wykrzykiwanych słów: „Nie biegaj, bo się zgrzejesz” rozmawiaj z dzieckiem spokojnie tłumacząc konsekwencje upadku i tych szalonych zabaw ☺
  • spędzaj wspólnie czas na czynnościach manualnych – będzie to frajda nie tylko dla dziecka, ale także dla Ciebie. Wykonanie wspólnego rysunku, czy wydzieranki to znakomity sposób na poznanie co nowego nauczyło się Wasze dziecko;
  • kontroluj postrzegany przez dziecko świat. Rozmawiaj, odpowiadaj na pytania, poprawiaj wyobrażenie tak, aby dziecko potrafiło odróżnić rzeczywistość od fikcji;
  • pozwól na samodzielność – nie podcinaj dziecku skrzydeł wyręczając je;
  • zachęcaj do podejmowania małych wyzwań i decyzji;
  • bądź konsekwentny i stanowczy, ale także cierpliwy i wykaż się sporą dawką empatii. Podążaj za potrzebami dziecka, ale nie zapomnij o jasnym i zrozumiałym dla dziecka stawianiu granic i wprowadzaniu zasad.

Pamiętajcie!

„Zachowanie dziecka nie jest skierowane do Was bezpośrednio. Nadal jesteście w tej samej drużynie, tylko dziecko jest tym zawodnikiem, który właśnie się intensywnie uczy i rozwija” ☺

Kategorie
Rozwój dziecka

Jak wspierać 3-latka w rozwoju?

Osiągnięcie przez dziecko 3 roku to wejście malucha w nowy etap życia – rozpoczęcie edukacji przedszkolnej. Nie wszystkie dzieci przebywają w tym okresie w przedszkolu – nie ma takiego wymogu, jak np. „zerówka”. Nie mniej jednak ogromna ilość rodziców korzysta z tej formy opieki, edukacji i wychowania przede wszystkim społecznego dla swojego dziecka.

Wiek przedszkolny to okres najważniejszy w życiu każdego młodego człowieka. Zachodzące zmiany mają ogromny wpływ na osobowość w późniejszych etapach rozwoju, jak i w dorosłym życiu. Jest to również jeden z najbardziej burzliwych okresów, kiedy dziecko wchodzi w grupę przedszkolną – czyli zupełnie inne, nowe dla niego otoczenie. Dziecko rozwija się nie tylko społecznie, ale także intelektualnie, motorycznie i emocjonalnie. Wiek przedszkolny to także etap kiedy charakter dziecka zaczyna się zmieniać. Rozwijają się osobowości – dziecko wchodząc w grupę zaczyna nabywać nowych cech tj. lojalność, posłuszeństwo, uczciwość czy skromność. 

Po burzliwym okresie dwulatka, dziecko rozpoczynające przygodę z przedszkolem jest raczej spokoje. Okres ten nazywany jest okresem „sielskiego trzylatka”. Oczywiście nie jest to regułą i nie zmienia faktu, iż dziecko nadal z uporem stara się wzmacniać swoje „ja” w celu zdobycia większej autonomii, o którą tak zabiegało w wieku 2 lat.

Czego jeszcze możemy spodziewać się w momencie wejścia dziecka w okres trzeciego roku życia?

– stany emocjonalne są jeszcze zachwiane i mało stabilne – „ze skrajności w skrajność”;

– duża wrażliwość emocjonalna na sytuacje społeczne, które się pojawiają;

– charakterystyczne zwroty dla tego okresu to „ ja chcę” oraz „ ja nie chcę” – decyzje;

– pojawiają się lęki – w tym okresie głównie przed ciemnością, burzą, obcymi zwierzętami, a także wciąż może być obecny lęk separacyjny – przede wszystkim rozłąka z mamą;

– dziecko samodzielnie podejmuje zabawę, zaczyna dzielić się zabawkami z innymi;

– zawiera pierwsze przyjaźnie;

Jak wspierać 3-latka w rozwoju?

– zadbaj o emocje dziecka – rozmowy i nazywanie emocji to klucz do odpowiedniego ich wyrażania. Zabawy, w których występują emocje są bardzo pomocną formą, ale także interesującą. Pomocne są również wszelkiego rodzaju książeczki, w których bohaterowie przeżywają różne emocje. Wspólnie je czytajcie i komentujcie;

– bądź wsparciem kiedy pojawią się lęki – nie bagatelizuj, ani nie wytwarzaj zbędnego lęku. Przytulaj i dużo rozmawiaj. Do wytłumaczenia dziecku sytuacji można wykorzystać bajki terapeutyczne;

– bądź dla dziecka przykładem – pamiętaj, że dziecko uczy się najwięcej poprzez obserwację. Jeśli widzi, że my radzimy sobie z emocjami, będzie czyniło podobnie. Rozmawiaj o uczuciach – także swoich, nazywaj je i tłumacz. Emocje to naturalna część nas samych – możemy czuć radość i szczęście, ale także smutek. Pozwól, aby dziecko wyrażało swoje emocje. Tłumione i ukrywane mogą negatywnie wpływać na rozwój dziecka.

Kategorie
Rozwój dziecka

Pandemia a emocje dziecka

Pandemia zmienia świat nie tylko dorosłych, ale również dzieci. Nam, dorosłym łatwiej jest zrozumieć to co się wokół nas dzieje – ograniczenia, obostrzenia, procedury bezpieczeństwa. Dla dzieci to stresujące przeżycie. Niejednokrotnie „uwięzione” w domu zajmują swój czas za pomocą komputera czy komórki. 

Jak wynika z lipcowego raportu Krajowego Rejestru Długów, po wybuchu pandemii ponad połowa Polaków przyznała, że częściej sięga po telefon oraz więcej czasu spędza w Internecie. Przed koronawirusem co trzeci badany wskazywał, że korzysta z Internetu w celach prywatnych dwie–trzy godziny dziennie, co czwarty – jeszcze dłużej. Największą aktywnością online wykazują się młodsi respondenci, w wieku 18–24 lata. Psychologowie podkreślają, że zjawisko to dotyczy także dzieci i młodzieży, co pociąga za sobą wzrost ryzyka uzależnienia od Internetu, mediów społecznościowych czy gier.

Zniewolenie przez internet pociąga za dobą negatywne skutki takie jak problemy z koncentracją, zaburzenia w budowaniu relacji z innymi, napady agresji lub apatia i wiele innych.

Co w tej sytuacji możesz zrobić jako rodzic?

  • Stworzyć plan dnia, który będzie dla dziecka jasny i będzie dla niego nowym rytmem, przystosowanym do zmienionej rzeczywistości, ale dający poczucie bezpieczeństwa i stabilności 
  • Rozmawiać – o tym czego dziecko się boi, co je frustruje – pokaż, że wspierasz dziecko i jesteś otwarty na rozmowę
  • Dostosować komunikaty do wieku dziecka – nie każde dziecko zrozumie każdy komunikat – aby dodatkowo go nie stresować filtruj informacje, które będą tłumaczyć mu otaczający świat i przekładaj na język, który będzie dla niego zrozumiały
  • Zadbać o własne zdrowie psychiczne i samopoczucie – dziecko Cię obserwuje i naśladuje. Jeśli będziesz zestresowana/y to dziecko będzie lustrem tych emocji i w ten sposób niepokój będzie wzrastał. Jeśli sam/a masz kłopot z opanowaniem stresu – skorzystaj z pomocy psychoterapeuty, który pomoże Ci w pracy z własnymi emocjami.
Kategorie
Rozwój dziecka

Bunt dwulatka

Kolejnym etapem, który jest nie małym wyzwaniem dla rodziców to okres ukończenia przez dziecko drugiego roku życia. W tym wieku dziecko przechodzi kolejny kryzys rozwojowy, związany w szczególności ze zmianami znów w  układzie nerwowym, a także rozwój sfery poznawczej i emocjonalnej. 

Potocznie nazywany „bunt dwulatka” to naturalny, wręcz pożądany etap, w którym dziecko dostrzega swoją odrębność, w skrajny sposób przeżywa swoje emocje, uczy się wyrażać swoje zdanie. W związku z tym, iż układ nerwowy naszych maluchów nie jest jeszcze do końca wykształcony, zachowania dwulatka często są postrzegane jako „niestosowne”, „ niepożądane”, czy wręcz wywołują uwagi innych, postronnych osób.

Twoje dziecko jest przed okresem tzw. buntu dwulatka, ale już słyszałaś, że będzie kosztowało Cię to sporo stresu i chcesz się na tę ewentualność przygotować.

Czego mam się spodziewać?

– częste i zaskakujące wybuchy złości;

– dziecko dostrzega swoją odrębność, więc o wielu rzeczach chce decydować samo. Słowa „Ja sam” pojawią się w ciągu dnia nieraz ☺;

– uporczywe mówienie „nie” na niemalże wszystko, co zaproponujemy dziecku. Jeśli reakcja dziecka spotka z się ze sprzeciwem osób dorosłych istnieje duże prawdopodobieństwo , graniczące z pewnością, iż sytuacja zakończy się wybuchem złości ;);

– dziecko próbuje wydawać rozkazy;

– dziecko jest uparte w podtrzymywaniu swojego zdania;

– dziecko dopiero uczy się cierpliwości, więc nie potrafi ustąpić, czy poczekać;

– występowanie gwałtownych reakcji i skrajnych emocji;

– wybuchy złości w sytuacji przemęczenia;

Jak sobie radzić z impulsywnymi zachowaniami dziecka?

– pozwól dziecku na przeżywanie złości, ale kontroluj to: bądź w pobliżu, daj czas na uspokojenie, a następnie porozmawiaj nazywając emocje. Używaj słów: „wiem, że jest ci przykro/że jesteś zły” – w wielu przypadkach wystarczy to jedno, proste zdanie, które powoduje, iż dziecko wie, że nie jest w tym wszystkim samo, że mama/tata zauważają emocje, z którymi dziecko jeszcze sobie nie radzi;

– zachowaj stały rytm dnia;

– pozytywnie wzmacniaj – zamiast karcić podczas awantury chwal za pożądane zachowania. Pamiętajmy, iż zachowanie, które jest nagradzane jest wzmacniane;

– wyznacz granice i ustal zasady wspólnie z dzieckiem – okres buntu jest przełomem i trzeba go przejść, ale to nie znaczy, że mamy pozwalać dziecku na wszystko;

– dawaj ograniczony wybór: rano przygotuj dwa zestawy ubrań, które chciałabyś, aby dziecko włożyło. Niech maluch zdecyduje co dziś ubierze do żłobka. Taki wybór da Tobie gwarancję, że dziecko jest ubrane stosownie do pogody, a dziecko poczuje się ważne i odpowiedzialne, bo przecież to ono wybrało – to była jego decyzja;

– staraj się wyprzedzać wybuchy dziecka – jako rodzice doskonale znacie swoje dzieci. Niejednokrotnie wiecie, 

czy i kiedy „coś się szykuje” ☺ 

– zadbaj o wypoczynek dziecka;

Jak mogę pomóc sobie, gdy nerwy i cierpliwość już siadają?

– staraj się zawsze pamiętać, że to potrzebny i normalny etap rozwoju Twojego dziecka – bądź dla niego wsparciem i poczekaj – ten etap minie ☺ ;

– bądź przygotowany na wybuchy złości dziecka i nie traktuj tego personalnie -> jako rodzic robisz wszystko w porządku;

– policz do 10, uspokój się i podejdź do dziecka wtedy, kiedy ono również będzie spokojne;

– gdy masz taką możliwość czasami wyjdź z domu i odetchnij. Zrelaksuj się i spotkaj z koleżanką, która ma dziecko w podobnym wieku -> rozmowa i wymiana doświadczeń potrafią zdziałać cuda;

Kategorie
Rozwój dziecka

Przebodźcowanie

W dzisiejszym, szybko zmieniającym się świecie każdego dnia napływają do nas setki informacji. Są to bodźce, które wpływają na nasze samopoczucie, stan, na nasze ogólne funkcjonowanie. Wiadomości „bombardują” nas z każdej strony: radio w drodze do pracy, kolorowe billboardy, reklamy w każdej gazecie i oczywiście wszystko to, co mówią i piszą inni – w realu, ale także w social media.

Jesteśmy społeczeństwem przebodźcowanym i zmęczonym tym, co się dzieje wokół. Naukowcy zauważyli, że ilość informacji jakie napływają do nas każdego tygodnia, są tą samą ilością informacji, które dostarczane były naszym dziadkom w ciągu całego życia… czy to nie zatrważające?

Ciężko jest nam się w tym wszystkim nie pogubić, a co dopiero małemu dziecku? Jaką ilość bodźców i informacji jest ono w stanie przyjąć każdego dnia… i w jaki sposób działa to na jego organizm?

„Przebodźcowane” dzieci:

– moją problemy ze snem – trudniej jest o wieczorne wyciszenie;

– mniejsza koncentracja na wykonywanych zadaniach;

– problemy z radosną, twórczą i spokojną zabawą, czasami jej brak;

– nie potrafią poradzić sobie z ilością dostarczanych emocji, informacji i wrażeń co skutkuje lękami, obniżoną odpornością.

Jak wspierać dziecko w rozwoju, ograniczając ilość niepotrzebnych bodźców?

– postaw na twórczą i kreatywną zabawę z Tobą – pomoc przy pieczeniu ciasta czy majsterkowanie z tatą w garażu, to najlepsza zabawa dla młodych odkrywców;

– ogranicz oglądanie bajek do minimum – zamiast tego włącz w tle płytę z piosenkami i przy wspólnie wykonywanych czynnościach czy zabawie razem pośpiewajcie;

– organizuj wspólne wyjścia do lasu, na świeże powietrze – nawet krótka chwila w ciszy – tylko Ty i dziecko może zdziałać cuda. Nacieszcie się nią i tylko swoim towarzystwem – z dala od zgiełku dnia codziennego;

– trzymaj się planu dnia, zadbaj szczególnie o wieczorną porę, aby dziecko wyciszyć. Wspólna kolacja, kąpiel połączona z zabawą i bajka przed snem to wystarczająco długi czas na obniżenie poziomu emocji nagromadzonych w ciągu dnia.