Kategorie
Uncategorized

Pozytywna dyscyplina jako klasyczna metoda wychowawcza

Pozytywna dyscyplina to alternatywa dla tradycyjnie pojmowanej dyscypliny, to metoda wychowawcza, która oparta jest na wzajemnej miłości i szacunku.

Może wspomóc Rodziców w:

  • zrozumieniu Swoich pociech, 
  • wsparciu ich naturalnego potencjału,
  • wychowaniu je na mądrych, pewnych siebie, odpowiedzialnych i wrażliwych dorosłych,
  • skutecznym radzeniu sobie z codziennymi trudnościami, takimi jak ubieranie się, wychodzenie z domu, sprzątanie, mycie zębów i tym podobne.

Pięć fundamentalnych zasad pozytywnej dyscypliny to:

  • pomoc dzieciom w poczuciu łączności i przynależności, w odczuciu, że są ważne w rodzinie i społeczności;
  • dyscyplina pełna szacunku i wymagająca: miękka i zdecydowana w tym samym czasie, czyli twarda dla problemu i miękka dla osoby;
  • dyscyplina skuteczna długofalowo: bierze pod uwagę to, co dziecko myśli, czuje, czego się uczy i jakie podejmuje decyzje o sobie samym i o swoim świecie i jak decyduje się postępować w przyszłości, aby przetrwać i odnosić sukcesy;
  • nauka istotnych umiejętności społecznych i życiowych: szacunku, dbania o innych, rozwiązywania problemów, współpracy oraz umiejętności wnoszenia wkładu i bycia pożytecznym w domu, przedszkolu, szkole i większej społeczności;
  • zaproszenie dla dzieci do odkrywania, jak bardzo są zdolne i kompetentne.

Narzędzia i koncepcje, które obejmuje pozytywna dyscyplina to:

  • wzajemny szacunek: dorośli modelują szacunek do swoich potrzeb i wymagań sytuacji, będąc wymagającymi wobec dziecka, pozostając jednocześnie życzliwymi i pełnymi szacunku dla potrzeb dziecka;
  • identyfikacja przekonań stojących za zachowaniami: za każdym zachowaniem dziecka kryje się pewne przekonanie, często błędne; skuteczna reakcja na niewłaściwe zachowanie dziecka możliwa jest właśnie dzięki zrozumieniu, powodów, dla których dzieci robią to, co robią; próba zmiany samego zachowania bez zmiany przekonań skazana jest na niepowodzenie;
  • efektywna komunikacja i umiejętności rozwiązywania problemów;
  • dyscyplina, która uczy (i nie jest ani zbyt pobłażliwa, ani zbyt każąca);
  • koncentracja na poszukiwaniu rozwiązań, a nie na karaniu;
  • stosowanie zachęcania (zamiast pochwały), zachęcanie zauważa wysiłek włożony w czyn i osiąganie postępów, a nie wyłącznie sukcesy; zachęta buduje trwałe poczucie własnej wartości i sprawczości.

Zamiast upominania dziecka lub ciągłego zachęcania do podjęcia działania, dorosły może:*

  • poprosić dziecko o zrobienie czegoś konstruktywnego, na przykład: – „Ułóż wieżę
    z klocków!”
    , – „Pokolorujmy razem obrazek”;
  • ustalić wspólny niewerbalny sygnał, który ma przypomnieć dziecku o niepożądanym zachowaniu; może to być na przykład machnięcie ręką;
  • wspierać i podkreślać, że wierzy w dziecko, mówiąc na przykład: – „Kocham cię i ufam, że sobie z tym poradzisz”;
  • zrobić coś nieoczekiwanego, na przykład rozśmieszyć dziecko albo je przytulić 

*(J. Nelson „Pozytywna dyscyplina”, Wydawnictwo CoJaNaTo,  Warszawa  2015).

Oprac. Magdalena Radosz

Kategorie
Uncategorized

Zajęcia manualne i ich znaczenie we wspieraniu rozwoju emocjonalnego dziecka

Zajęcia manualne odgrywają istotną rolę w wychowaniu estetycznym dziecka, są pomocne w przygotowaniu go do pełnego uczestniczenia w życiu kulturalnym. Aktywność plastyczna przyczynia się do zaspokajania potrzeb ekspresji oraz motywuje do działania. Działalność plastyczna stwarza również szerokie pole dla ekspresji własnej i samorealizacji możliwości twórczych. Daje dziecku radość i zadowolenie, umacnia poczucie własnej wartości, ponadto niezbędna jest do kształtowania się jego osobowości. 

Czynności manualne wspierają emocjonalny rozwój dziecka, który jest skomplikowanym procesem, uzależnionym od czynników, do których można zaliczyć:

  • wyposażenie genetyczne dziecka,
  • potrzeby dziecka, które wynikają z okresu rozwojowego,
  • bogactwo środowiska, a także wymagania, jakie są stawiane dziecku w danym otoczeniu,
  • style wychowania przedstawiane przez rodziców.

Dzięki dostarczaniu dziecku nowych bodźców i zachęcaniu go do podejmowania aktywności oraz budowaniu w nim otwartości na świat i ludzi możliwe staje się rozwijanie u młodego człowieka kompetencji społeczno-emocjonalnych, czyli umiejętności funkcjonowania w społeczeństwie i nawiązywania właściwych relacji z innymi ludźmi.

Jedną z kluczowych aktywności niezbędnych do właściwego funkcjonowania dziecka jest zabawa. To w jej trakcie dziecko może testować różne właściwości otaczającej je rzeczywistości. Daje ona również szansę na rozładowanie frustracji, złości, czy napięć. Stwarza zarówno okazję do nazywania swoich uczuć, określania rodzaju emocji, jak i rozwijania twórczości i kreatywności. Można zaznaczyć, iż zabawa nie odnosi się tylko i wyłącznie do aktywności ruchowych, ale obejmuje swoim zakresem także ćwiczenia manualne. Czynności manualne wzmacniają nie tylko umiejętności grafomotoryczne, ale przyczyniają się także do budowania poczucia samodzielności, pozytywnej samooceny i wiary we własne możliwości. Przykładowo: zabawy farbami i malowanie dłońmi przyczyniają się do ujawniania pozytywnych emocji, takich jak zaangażowanie, czy większe otwarcie na świat, ludzi i nowe wyzwania. Pomaga zbudować poczucie bezpieczeństwa i przyczynia się do wzrostu samooceny. Efektem długofalowym może być również:

  • zanik nieśmiałości,
  • poprawa w zakresie motoryki małej oraz grafomotoryki,
  • rozładowanie napięcia emocjonalnego,
  • usprawnienie koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz analizatora wzrokowego.

Oprac. Magdalena Radosz

Kategorie
Uncategorized

CZAS powiedzieć STOP pośpiechowi

Czas pędzi, my pędzimy, cały świat pędzi… w tym pędzie zatracamy często to, co najważniejsze…

– wartości, które do tej pory znaczyły dla nas bardzo wiele,

– rodzinę, dla której mamy coraz mniej czasu,

– nas samych… bo przecież jest tyle ważniejszych, potrzebniejszych, nie cierpiących zwłoki spraw, które MUSIMY załatwić najlepiej na wczoraj…

CZAS jednak powiedzieć STOP… stop pośpiechowi, stop pogoni za wciąż oddalającym się celem, stop rzeczywistości, która wciąga nas w wir każdego dnia…

Aby zatrzymać się chociaż na chwilę potrzebujemy uważności, uspokojenia, ciszy…NASZEJ obecności w głowie, sercu i ciele…Ta uważność to skupienie całej uwagi na danej chwili, na byciu tu i teraz…ze sobą…

Coraz częściej w mediach pojawiają się hasła: „uważność”, „mindfulness”, czy po prostu „medytacja”. W większości hasła te skierowane są do osób dorosłych, które w pędzie dnia codziennego potrzebują wyciszenia, treningu, aby „odciąć” się od tego co jest wokół nich. Nie mniej jednak zwroty te jak najbardziej przypisać możemy także do dzieci, które im szybciej nauczone zostaną koncentracji, bycia tu i teraz, pełnej świadomości, tym lepiej poradzą sobie z nieskończoną gonitwą tego świata.

Eline Snel to holenderska terapeutka, która opracowała metodę nauczania uważności dla dzieci i nastolatków. Jej szkolenia i kursy cieszą się ogromną popularnością, nie tylko za granicą naszego kraju, ale także już w Polsce.

Uważność bowiem to nic innego jak obecność w danej chwili, w danym momencie. W uważności staramy się być otwarci na to co się dzieje, ale bez niepotrzebnego rozkojarzenia, emocjonalności, czy myślenia – po prostu JESTEŚMY. Praktyka uważności rozpoczyna się w momencie, gdy się zatrzymamy – przestaniemy rozmyślać o tym co może się wydarzyć (a niekoniecznie musi), gdy przestaniemy gonić wciąż do przodu. Pomocne w tym jest kontrolowanie oddechu, dzięki któremu skupiamy się na tu i teraz. W ten sposób uspokajamy się i przestajemy reagować na trudne, stresujące sytuacje w sposób automatyczny.

Korzyści, które wynikają dla dzieci z uważności to:

– wspomaga odporność,

– wspomaga samokontrolę,

– reguluje emocje,

– wyzwala zdolność do zmiany perspektywy.

Pamiętajmy, iż dzieci uczą się poprzez naśladowanie. Uważność, którą my stosujemy jako rodzice wywiera wpływa na naszego malucha. Ważne jest, aby najmłodsi mogli być do niej wdrażani poprzez np. opowiadanie dla dzieci lub puszczanie do odsłuchania krótkich historyjek. Ważne jest także, aby małe dzieci mogły swobodnie rozmawiać z rodzicem o tym jak się czują, co myślą w danym momencie. 

Pierwsze kroki z uważnością:

  • czytanie dzieciom krótkich historyjek, opowiadań lub wspólne wysłuchanie nagrania -> dostępne w internecie i rozmowa na ich temat. W większości nagrania te dotyczą samopoczucia, emocji, które wywoływane są różnymi sytuacjami;
  • nauka kontrolowanego oddechu – ustawiamy alarm na minutę i kładąc dziecku maskotkę na brzuchu zachęcamy do oddychania tak, aby maskotka się unosiła góra i dół. Dziecko stara się także zauważyć inne, dodatkowe bodźce, wrażenia, które pojawiają się wokół niego. Próbujemy także zwrócić uwagę dziecku, aby myśli które  pojawiają się w głowie zamieniało w bańki mydlane, które odlatują…
  • napinanie i rozluźnianie mięśni – dzieci leżą na podłodze i starają się napiąć, a później rozluźnić wszystkie mięśnie. Ćwiczenie to jest czasami trudne dla dzieci do wytłumaczenia i wykonania, więc możemy zacząć od mniejszych partii – np. same dłonie, palce  u nóg itd. 
  • ćwiczenia ze smakowaniem, czy zapachami – dzieci zamykają oczy i dajemy im do powąchania lub posmakowania np. cytrynę, czekoladę itp. Ćwiczenie uczy koncentracji na odczuwanych doznaniach, a zapach może być też świetnym narzędziem do zmniejszania niepokoju;
  • ćwiczenie z dotykiem – podobnie jak powyżej dzieci zamykają oczy, a my dajemy im do dotknięcia przedmioty o różnych fakturach – sam dotyk pozwala na skupieniu się na wrażeniach zmysłowych, wycisza i uspokaja;
  • słuchanie bicia serca – włączamy dzieciom szybką muzykę, do której skaczą, tańczą, żywiołowo się bawią. Następnie po wyłączeniu dźwięków siadają na poduchach, kładą dłoń na sercu i z zamkniętymi oczami wczuwają się w jego pulsujący rytm. Prócz uderzeń serca i przyspieszonego oddechu próbują wyczuć inne bodźce, które do niech napływają;
  • wspólny spacer do lasu – jedna z najprostszych form na bycie tu i teraz. Podczas spaceru oprócz tego, że mamy czas na rozmowy o tym co się u nas dzieje to sam kontakt z przyrodą wyzwala w nas spokój i pozytywne emocje. Warto podczas pobytu w lesie w ciszy usiąść także pod drzewem i posłuchać tego co dzieje się wokół;
  • rozmowy o uczuciach – bądźmy dla dziecka dostępni zawsze wtedy, gdy chce porozmawiać o uczuciach, o tym co się u niego dzieje, co go trapi lub raduje. Dajmy dziecku swój czas i uwagę ☺

Photo by Senjuti Kundu on Unsplash

Kategorie
rozwój rodzica Uncategorized

ROLA RODZINY W WYCHOWANIU DZIECKA Cz. I

Rodzina, to pierwsze, a zarazem najważniejsze dla dziecka środowisko, w którym się rozwija. Odgrywa ogromną rolę dla późniejszego funkcjonowania małego człowieka. To, czego dziecko nauczy się w rodzinie – obserwując i doświadczając będzie miało przełożenie na jego późniejsze życie. To w rodzinie dziecko uczy się zachowań, przejmuje nawyki, a także nasz system wartości. Dzieci dorastające w domach, w których jest miłość, zrozumienie, rozmowa są pewne siebie, czują się bezpiecznie i w pełni mogą cieszyć się dzieciństwem. Dlatego ważne jest, aby rodzice – jako pierwsi nauczyciele dziecka, zapewnili mu od pierwszych dni życia:

  • poczucie bezpieczeństwa, stabilności psychicznej i pewności
  • potrzeby miłości, bliskości, akceptacji 
  • potrzeby społecznej i materialnej.

Powyższe możemy spełnić budując odpowiednie relacje z dzieckiem i przejawiać takie postawy rodzicielskie, które w pozytywny sposób wpłyną na kształtowanie osobowości dziecka i rozwój społeczno – emocjonalny. 

Wyróżnić możemy następujące postawy rodzicielskie:

AKCEPTACJA – rodzice są zadowoleni z kontaktu z dzieckiem; kochają, ale także lubią dziecko; akceptują je w pełni, takim, jakie jest i dają poczucie bezpieczeństwa.

DZIECKO W RODZINIE: wesołe, miłe i przyjacielskie, nawiązujące trwałą więź emocjonalną. Zadowolone z tego co robi, wytrwałe w zabawie i pracy. Odważne i ambitne.

WSPÓŁDZIAŁANIE – rodzice aktywnie interesują się zabawami dziecka; często wciągają do różnego rodzaju prac domowych – robią to z zaangażowaniem i w sposób przemyślany.

DZIECKO W RODZINIE: dziecko zdolne do współdziałania i podejmowania zobowiązań. Pomocne i otwarte, ufne wobec świata.

ROZUMNA SWOBODA – rodzice wraz z rozwojem dziecka rozszerzają zakres swobody; opierają kontakt na więzi psychicznej, a nie fizycznej –  w związku z tym pozwalają na aktywność z dala od nich (zaufanie); rodzice dalecy od wyolbrzymiania zagrożeń, które mogą spotkać dziecko – nie mniej jednak dbający o bezpieczeństwo i zdrowie.

DZIECKO W RODZINIE: pomysłowe, bystre, umiejące się dostosować do różnych sytuacji społecznych. Będzie potrafiło pokonać wszelkiego rodzaju trudności, odważne i pewne siebie.

UZNANIE PRAW – rodzice wystrzegający się dyktatorstwa, doceniają role dziecka w rodzinie, ale nie przeceniają jej; oczekują od dziecka odpowiedzialności – adekwatnie do wieku.

DZIECKO W RODZINIE: odważne i pomysłowe. Podejmuje czynności z własnej inicjatywy, zna swoje prawa i z nich korzysta.

Rodzicu, przyjrzyj się swoim relacjom z dzieckiem…

Wiedza ta pozwoli Ci na ocenienie, jakie to będzie miało skutki dla Twojego dziecka w przyszłości…